20 Nis Akran Zorbalığı

Akran zorbalığı çocuğun veya ergenin kendi yaş grubundan kişiler tarafından maruz kaldığı fiziksel, sözel, cinsel veya sosyal şiddettir.

Çocuğunuz bir akranından şiddet görmüşse fiziksel zorbalık, çocuğunuza lakaplar takılıyor, dalga geçiliyor ise sözel zorbalık, hakkında dedikodular çıkarılıyor, yayılıyor utandırılıyor ise de sosyal zorbalık, cinsel tacize uğruyorsa da cinsel zorbalıktan bahsedebiliriz. Daha birçok örnekle ekleme yapılabilir.

Son yıllarda buna siber zorbalık da eklenmiş durumda; bireyin özel görüntülerini internette yayma, başka biriymiş gibi konuşup da alay etme siber zorbalığa girmektedir.

Akran zorbalığına maruz kalan çocuklar hem fiziksel hem de psikolojik anlamda kendilerini koruyamazlar. Korktukları, desteklenmeyeceklerini düşündükleri veya çekindikleri için de aileleri çok geç haberdar olur.

Okulda akran zorbalığına maruz kalan çocukta;

• Normalde keyifle okula gidiyorken okula gitmek istememe
• Okul başarısında düşüş
• Yalnız kalma isteği ve içe kapanma
• Özgüven kaybı yaşanabilir. Dolayısıyla sosyal ilişkiler kurmada sorun yaşanabilir.
• Depresyon
• Madde kullanımı
• Karın ağrısı, mide bulantısı gibi fiziksel şikayetler
• Uyku bozuklukları
• İdrar kaçırma
• Yeme bozuklukları
• Kaygılı olma hali
• İntihar düşüncesi görülebilir.

Hem zorbalığa maruz kalan hem de zorbalık yapan çocuğun ciddi anlamda desteğe ihtiyacı vardır.

Anne Baba Olarak Neler Yapabiliriz?

• Öncelikle siz kendiniz de çocuğunuza fiziksel, sözel ve duygusal ve psikolojik şiddet uygulamıyor olmalısınız. Maalesef çocuk yetiştirirken birçok ebeveyn farkında olmadan bu yöntemlere başvuruyor.
• Yaşadığı olayları çocuğunuza saygı duyarak, eleştirmeden ve yargılamadan dinlemelisiniz.
• Zorbalığa maruz kalan çocuğa sen bir şey mi yaptın da sana böyle yaptılar şeklinde suçlayıcı şekilde sorular sormamalısınız. Sorguya çeker gibi konuşmamalısınız.
• Hem sosyal ortamlarda hem de baş başayken çocuğunuzla alay etmemelisiniz. Başkalarının bilmesini istemediği şeyleri uluorta konuşmamalısınız.Özellikle okul öncesinde en çok rahatsızlık duyduğum konulardan biri, velinin bütün velilerin içinde çocuğunun altını ıslattığını, mastürbasyon yaptığını, bitlendiğini paylaşıyor olmasıydı. Ne kadar küçük olursa olsun çocuğumuzun özeline öncelikle biz saygılı olacağız ki başkası da çocuğumuza saygı duysun.
• Sadece yaşlılara saygı duyulması gerektiği fikri ülkemizin en büyük yanılgısı. Her yaşta bireye saygı duymak zorundayız.
• Her ne yaşarsa yaşasın çocuğunuzun onun yanında olduğunuzu bilmeye ihtiyacı vardır. Sevgi koşul gerektirmez. Örneğin çocuğumuz daha başarılı olsun derken söylemlerimizle sevilmesinin başarılı olmasına bağlı olduğunu düşünen binlerce çocuk var.
• Okulla ve öğretmeniyle sürekli iletişim halinde olmalısınız.
• Yakın arkadaşlarıyla tanışmak, vakit geçirmek arkadaş ortamında çocuğunuzun pozisyonu hakkında size bilgi verecektir.
• Okuldan geldikten sonra okulda geçirdiği vakit hakkında konuşmak istemiyor olabilir. Konuşması için çocuğunuzu cesaretlendirmelisiniz. Kendi gününüzün nasıl geçtiğinden bahsedebilirsiniz. Konuşmak için okuldan geliş anı ve okula gitmeden önce uygun vakitler değildir.
• Çocuğunuz henüz ergen değilse birlikte oyunlar oynayıp oyuncaklarına nasıl davrandığını gözlemleyebilirsiniz.
• Adım adım sorumluluklar verip başardığında özgüveninin gelişmesine destek olmalısınız.
• Çocuğumuzu cinsel istismara karşı nasıl eğitmemiz gerekiyorsa akran zorbalığına karşı da eğitmeliyiz.
• Bir zorbalığa maruz kaldığında ses çıkarması gerektiğini öğretmeliyiz.
• Hayır demek istediğinde açık açık hayır diyebileceğini anlatmalıyız.
• Güvendiği bir öğretmen bir arkadaşı belirlemesini söyleyebilirsiniz. Zorbalığa maruz kaldığında onlardan destek almasını söyleyebilirsiniz.
• Her karşılaştığı sorunu size rahatça anlatabileceği bir ortam hazırlamalısınız.
• Aile hayatı içinde fikrini sormalı seçimler yapmasına izin vermelisiniz.
• Bir spor veya sanat dalıyla ilgilenmesi için destekleyebilirsiniz. Daha kolay duygularını ifade edecektir.
• Zorbalığa maruz kalan çocuk kendi başına mücadele etmek zorunda değildir. Problem çözme yeteneği gelişsin derken çocuğunuzu zorbalığın içinde yalnız bırakmamalısınız.
• Zorbalığa karşı zorbalık yapmasını istemek yanlış bir tutumdur. Okul öncesinde dahi arkadaşın sana vurursa sen de ona vur diye tembihleyen velilerle karşılaşabiliyoruz.
• Devam ederse bir uzmandan yardım alabilirsiniz.

Zorbalık yapan sizin çocuğumuz ise; çocuk yetişme konusunda yanlış bir strateji geliştirmiş olabilirsiniz. Aile içi şiddet, baskıcı ebeveyn tutumları, fiziksel duygusal psikolojik şiddet zorbalık yapan çocuğun hayat öyküsünde yer alabilir. Benim çocuğum yapmaz demeden yanlış giden bir şeyler olduğunu kabul edip ailece bir uzmandan destek almalısınız.

Yapılan zorbalığa şaka demek en büyük yanlışlar arasındadır. Zorbalık şaka değildir. Komik değildir.

Bazen çocuğunuz sadece zorbalığa şahitlik eden kişi olabilir. Bu durumda da ses çıkarması gerektiğini öğretmelisiniz.

Bütün çocuklar güven, saygı ve sevgi ortamında huzurla yaşamayı hak eder.