27 Eyl DEPREM PANİĞİ ÇOCUĞUNUZDA TRAVMA OLUŞTURMASIN!

Dün (26.09.2019 tarihinde) meydana gelen 5.8 şiddetinde deprem hepimizi korkuttu.  Biz yetişkinler deprem nedir? nasıl meydana gelir? Sonuçları nasıl olur? Nasıl önlemler alırız? gibi soruların cevabını biliyoruz ve çok kaygılıyız. Peki ya henüz soyut düşünemeyen, doğal afetler konusunda bir fikri olmayan çocuklarımız nasıl etkileniyor?

Bazı olumlu davranışları edinirken biz yetişkinler onlara nasıl model oluyorsak böyle kriz durumlarında da model oluyoruz. Çocukların zihninde deprem belirsiz bir kavramdır. Çoğu çocuk depremden değil de bizim o an kaygıyla yaptığımız davranışlardan etkilenir. Zihinlerindeki belirsizlik ve bizim kaygılı davranışlarımız sonucu çocuğumuzun yüksek kaygı, korku ve güvensizlik hissetmesi beklenen bir sonuçtur.

Tüm bu kaygı, korku ve güvensizlik çocuğumuzda; uyku bozuklukları (uykuya dalamama, kabuslar görme, ağlayarak uyanma) yeme bozuklukları, alt ıslatma, çığlık atma, aniden başlayan ağlamalar, parmak emme, tırnak yeme, bir sağlık sorunu olmadığı halde mide bulantısı ve karın ağrısı, kekeleme, yalnız kalmaktan korkma gibi belirtilere sebep olabilir.

Öncelikle çok zor olsa da sakin kalmamız ve davranışlarımızla çocuğumuza güven veriyor olmamız gerekir.

Çocuğumuzun zihnindeki deprem hakkındaki bu belirsizliği yok etmemiz gerekiyor.

Siz bir şeyler anlatmadan önce ne biliyor onu sormalısınız. Yaş grubuna göre konuşabilen her çocuk bir şeyler anlatacaktır. Verdiği cevapları dinleyip yaşına ve gelişimine uygun olarak yanlış bildiklerini düzeltmeli, çok temel şekilde dramatize etmeden ayrıntılara girmeden anlatmalısınız. Oyuncaklardan yararlanabilirsiniz. Oyunları iletişim aracı olarak kullanabilirsiniz.

Anlattığınız ve cevap verdiğiniz soruları tekrarlayabilir, sabırla yanıtlamaya çalışmalısınız.

Birçok çocuk hiç depremi hissetmemiş yaşamamış olsa dahi Tv ve sosyal medyada anlatılanlardan ve görsellerden etkilenmektedir. Hangimiz 1999 depremine ait bir görüntüden etkilenmeyiz ki? Bu sebeple çocuğumuzun bu konuyla ilgili yayınları izlemediğinden emin olmalıyız.

Yakınlarımızla deprem hakkında yaptığımız sohbetlere çocuğumuzu da dahil etmemeliyiz.

Tabi ki biz yetişkinler de büyük kaygı yaşıyoruz ancak yaşadığımız yoğun kaygıyı çocuğumuza hissettirmemeliyiz. Deprem anında çocuğumuz yanımızdaysa davranışlarımızı kontrol altında tutmalıyız.

Kaygının ve korkunun olduğu yerde çocuğunuzun güven duyması çok zordur.  Çocuğunuzun ve ailenizin güvende olduğunu, aldığınız önlemlerin sizi güvende tutacağını, evinizin sağlam olduğunu bilmek çocuğunuzu rahatlatacaktır.

Deprem anında anda yapmamız gerektiği ve ne tür önlemler aldığınızı ona anlatabilirsiniz.

Korkmasının ve kaygılı olmasının gayet normal olduğundan bahsedebilirsiniz.

Kaygı ve korkunun çocuğunuzu nasıl etkilediğini iyi gözlemlemeli, kaygının sebep olduğu belirtiler daha da büyümeden bir uzmandan yardım almalısınız.

Hepimize geçmiş olsun. Dilerim aynı korkuyu bir daha yaşamayalım.

Psk. Ceren Çağlayan Adıyaman