23 Mar Çocuklarda Konuşma Geriliği

Çocuklarımız konuşmaya başlamadan önce ağlayarak, gülümseyerek ya da vücut dillerini kullanarak bizlerle iletişim kurarlar. Her çocuğun gelişimi farklı şekilde devam eder. Ancak her gelişim de belli bir süre zarfında gerçekleşmelidir. O yüzden aileler çocuklarının gelişim aşamalarını başka çocuklarla kıyaslama yapmadan gelişim aşamalarını göz önünde bulundurarak takip etmelidir. Çocuğunuzun gelişim takibi olası problemleri daha hızlı ve kolay çözmenizi sağlayacaktır.

Çocuğunuzun konuşması yaşından beklenenden çok geri ya da gelişim hızı açısından yavaşsa bu durum konuşma geriliği olarak değerlendirilir.

Çocuğunuzun takibini aşağıdaki gelişim aşamalarını çocuğunuzda gözlemleyerek yapabilirsiniz;

Çocuğunuz 1 yaşındaysa;

• Sesin geldiği yönü bulmaya çalışır.
• İsmi söylendiğinde karşılık verir.
• El sallar.
• Bir noktayı işaret ettiğiniz de o noktaya yönelir.
• Anlamı olmayan sesler çıkarır.
• Siz konuşurken sizi dinler.
• Ba-ba de-de gibi hece tekrarı olan kelimeleri söyler.
• En az bir kelime söyler.
• Almak istediği nesneleri işaret eder.
• Sözcükleri taklit etmeye çalışır.
• Hayır kelimesine tepki verir.

Çocuğunuz 1-2 yaş arasındaysa;

• Basit komutları takip edebilir.
• Başka bir odadaki bir nesneyi getirmesini istediğinizde getirebilir.
• Vücudunun bölümlerini gösterebilir.
• Nesneleri size getirip gösterebilir. Sizden nesnelerin adını öğrenmek isteyebilir.
• Bazı temel ve kolay nesnenin ismini söyleyebilir.
• Haftada 2 yeni kelime öğrenebilir.
• Bu ne? baba nerede? gibi küçük soru cümleleri söyler,
• Sık kullanılan nesneleri tanır.

Çocuğunuz 2 yaşından büyükse;

• Vücudunun bölümlerini işaret edebilir. İsimlerini söyleyebilir.
• Bardağını masaya koy gibi komutları uygulayabilir.
• 50-100 kelime hazinesine sahip olabilir.
• Baba gitti, anne geldi gibi iki kelimelik hatta anne su ver gibi üç kelimelik cümleler kurabilir.

Konuşma Geriliğinin Nedenleri Nelerdir?

  Konuşmada gecikmenin birçok sebebi olabilir.

• Zihinsel yetersizlik
• Yarık damak ve dudak
• İşitme kaybı
• Görme bozuklukları
• Uzun süreli hastalıklar
• İki dil konuşulan aile ortamı
• Aile de iletişim eksikliğine bağlı uyaran azlığı
• Anne babanın yanlış tutumları
• Otizm
• Genetik bozukluklar
• Ailede gecikmiş konuşma öyküsü
• Kromozom anomalileri
• Motor gelişim geriliği

Bazen bu saydıklarımdan hiçbiri sebep olarak gösterilemeyebilir.  Eğer gelişim aşamalarının takibinde çocuğunuzda bir farklılık fark ederseniz öncelikle çocuğunuzu takip eden çocuk doktorunuza başvurmalısınız. Mutlaka bir uzmandan destek almalısınız. Başvurduğunuz kişinin uzmanlığını da kontrol etmelisiniz.

Yıllar önce konuşma terapisti olduğunu söyleyen biriyle tanışmıştım. Eğitimini sorduğumda tiyatro eğitimi aldığını öğrenmiştim. Alanında uzman olmayan kişilerle birlikte çalışmak hem vakit kaybına hem de olumlu bir gelişme olmayınca sabrınızın tükenmesine sebep olacaktır.

Danıştığınız birinin yeterlilik ve yetkinliğini sormak ayıp bir şey değildir.

Çocuğumun Dil Gelişimini Desteklemek İçin Neler Yapabilirim?

Çocuğunuzun yetiştiği sosyal çevre ve aile ortamı dil gelişimini doğrudan etkilemektedir.

• Çocuğunuzla bol bol konuşarak dil gelişimini olumlu yönde etkileyebilirsiniz. Yeni doğan olsa dahi beni anlamaz diye düşünmeyin.
• Birlikte bir etkinlik yapacaksanız öncesinde çocuğunuza neler yapacağınızı kullanacağınız malzemeleri önceden anlatabilirsiniz.
• Duyguları ve oyuncakları veya evdeki eşyalar hakkında konuşabilirsiniz.
• Evde üzerinde konuşabilecek birçok eşya ve durum var. internette sürekli reklamı dönen pahalı eğitim kartlarından almanız gerekmiyor.
• Tv, ipad gibi iletişimin tek taraflı olduğu elektroniklerle geçirdiği süreyi sınırlandırmalısınız.
• Vücut dilini ezbere bildiğiniz için konuşarak ifade etmesini beklemeden istediğini yapmayıp konuşarak dile getirmesi için desteklemelisiniz.
• Çocuğunuza bol bol kitap okuyabilirsiniz. Çocuk kitaplarındaki görsellerle kendisinin bir şeyler anlatmasına izin verebilirsiniz.
• Bilmediği kelimeleri açıklayabilirsiniz.
• Yanlış söylediğinde kızmamalı zorlamamalı sabırla cesaretlendirmelisiniz.
• Örneğin ‘anne şu istiyorum ‘dediğinde ‘şu denmez su denir’ demek yerine su mu istiyorsun? Al bakalım bir bardak su gibi kelimenin doğru kullanımını hatırlatabilirsiniz.
• Sosyal ortamlarla utanmasına ve kaygılanmasına sebep olacak düzeltme ve uyarılardan kaçınmalısınız.
• Dil gelişimini olumlu etkileyecek oyuncaklar seçmelisiniz.
• Sorduğu soruları anlayacağı şekilde cevaplayabilirsiniz.

Konuşma bozuklukları, konuşma gecikmesi çocuğumuzun hem sağlıklı iletişim kurmasına hem de sosyal ilişkilerine zarar verir. İyi bir gözlem ve doğru destek ile üstesinden gelebilirsiniz.