05 May Çocukluk Çağı Korkuları

Korku, insanoğlunun yaratılışından beri, kişiyi tehlikelerden koruyan, evrensel bir duygudur.

Korku doğduğumuz andan itibaren herkes tarafından deneyimlenir ve hayatımızın bir parçasıdır.

Çocuklar da hayatı deneyimlerken dönem dönem farklı korkular yaşarlar. Bu korkular son derece doğaldır, gelişimlerinin bir parçasını oluşturur ve geçici olacaktır.

6 ve 8. Aylarda; bebekler yabancılardan korkabilir. Aslında temelinde anneden ayrılma kaygısı yatan bu korku gelişimsel bir korkudur ve geçicidir.

2 -3 Yaşında; yüksek seslerden korkabilirler. (matkap, elektrik süpürgesi, gök gürültüsü vb) Karanlıktan, karanlıkta nesneleri başka şeylere benzeterek korkabilirler.

3-4 Yaşında; anneyi babayı kaybetme, yalnız kalma, yangınlar, kazalar deprem gibi afetlerden korkabilirler.

4-5 Yaşında; kabul görmemekten ve beğenilmemekten korkabilirler.

6 Yaşında; hayal ürünü varlıklardan, karanlıktan korkabilir.

6 yaş sonrası korkular giderek azalır.

Bebekler korkularını ağlayarak annesine sarılarak ifade ederken, çocuklarda kekeleme, uyku bozuklukları, yeme bozuklukları, yalnız kalmak istememe, inatçılık, fiziksel bir sebebi olmaksızın karın ağrısı mide bulantısı ile belli ederler.

Bazı korkular da hayal gücüne bağlı ya da gelişimsel değildir. Çocuklar birçok şeyi ebeveynlerinden öğrendikleri gibi korkuyu da ailelerinden öğrenebilirler. Örneğin böceklerden ya da hayvanlardan korkuyorsanız, o sırada verdiğiniz tepki çocuğunuzun da bu korkuyu öğrenmesine sebep olur.

Karanlık korkusu, çocuklarda en sık görülen korkulardan biridir. Temelinde yalnız kalma, karanlıkta çevreden gelen tehlikelere hakim olamama ve belirsizlik korkusu yatar.

Korku temelinde bir travmatik olay yatmıyorsa, gelişimsel korkular zaman içinde yok olacaktır.

Korkularla Başa Çıkabilmek İçin Neler Yapmalıyız?

• Öncelikle her zaman söylediğim gibi çocuğunuza saygı duymalı, alay etmemeli ve korkularından her yerde herkese bahsetmemelisiniz.
• ‘Sen artık büyüdün korkman çok saçma’, ‘erkek adam korkar mı hiç’ gibi söylemlerden uzak durmalıyız.
• Korkuların yenilebilmesi için sabırlı olmalısınız ve çocuğunuza zaman tanımalısınız.
• Korkuların kaynağını tespit etmek üstesinden gelmenize yardımcı olacaktır. Gelişimsel bir korku mu yoksa travmatik olay dolayısıyla ortaya çıkan bir korku mu mutlaka ayrımını yapmalısınız.
• Söz dinlemeyen çocuklara söylenen bak polisler gelecek simdi, bak köpekler geliyor, gibi söylemler kalıcı korkulara sebep olacaktır. Bu tarz söylemlerden kaçınılmalıdır.
• Çocuğunuzun yanında olduğunuzu hissetmesi ve sarılmak her zaman iyi gelecektir.
• Korkularla yalnız başına yüzleşmek çocuğunuzun korkusunun üstesinden gelmesine yardımcı olmaz. Örneğin denize girmekten korkan çocuğu ağlaya ağlaya denize sokmaya çalışmak korkuyu kalıcı hale getirecektir. Sizinle birlikte önce deniz kenarında biraz vakit geçirip sonra adım adım denize girmek daha kolay ve sağlıklı olacaktır. Karanlık korkusu sebebiyle odasında tek başına uyumak istemeyen çocuğu ağlatarak odada ve karanlıkta uyutmaya çalışmak da yine yanlış bir yöntemdir. Uyuyana kadar yanında durmak, ışığı hafif bir gece lambası kullanmak karanlık korkusu sebebiyle uyku bozuklukları yaşamanızı engelleyecektir.
• Korktuğu konularla ilgili yaşına uygun açıklamalar yapmak ve korkusunu küçümsememek faydalı olacaktır.
• Korkmasına sebep olacak görsellerden, hikayelerden ve oyunlardan uzak durmalısınız.
• Kontrolsüzce tablet ve tv izlemelerine izin verilmemelidir.
• Çok aşırı koruyucu tutum da korkuları tetikleyecektir.

Kararında ilgi ve destekle gelişimsel korkuların üstesinden kolayca gelinebilir. Aileler çözüm bulamadıkları ve üstesinden gelemedikleri noktada bir uzmandan destek almalıdır.